Хэлийг мэдэгдэхүүн ба мэдэхүүн, хэлэгдэхүүн ба хэлэхүүний талаас хэлийг үзэх гүн ухааны үндэслэл болох тайлбарлал зүй (герменевтика) ба задлал зүй (аналитическая философия), үзэгдэл удлал (феноменология) ба зүй бусын эдүүгээчлэл (постмодернизм)-ийн үүднээс тайлбарлана.